Lezing: ‘Koorts en honger, geneeskunde in vroeger tijd op het platteland’ door Hans van den Broek

19 oktober 2026

19:30 uur

Venrays Museum, Mgr. Goumansplein 1, 5801 CZ Venray

Entree: Leden: gratis/ niet leden: €5,-

LGOG Kring nodigt u van harte uit voor de lezing ‘Koorts en honger, geneeskunde in vroeger tijd op het
platteland’ door Hans van den Broek op maandag 19 oktober.

De Deurnese arts Hans van den Broek probeert al meer dan 25 jaar de ziektes en kwalen waar onze voorouders last van hadden te reconstrueren aan de hand van oude teksten, hedendaagse kennis en huidige problemen in ontwikkelingslanden. Op deze manier ontstond een beeld van de geneeskunde zoals onze voorouders die hebben meegemaakt. Zijn belangrijkste bevinding: het merendeel van de ziektes en sterfte in vroeger tijden was te wijten aan infecties en slechte of onvoldoende voeding.

In vroeger tijden komen we een hele reeks aan infectieziektes tegen die we nu in Nederland bijna niet meer kennen. Opvallend genoeg duiken een aantal oude benamingen nog altijd op in hedendaags, grof taalgebruik. Denk bijvoorbeeld aan uitdrukkingen als ‘krijg de klere’ (kolere = cholera), iets ‘teringzooi’ noemen of iemand ‘krijg de pleuris’ (tbc) toevoegen.

Voedsel was vaak bedorven of eenzijdig (rogge en boekweit) en bevatte weinig vitamines, mineralen en eiwitten. Gevolg: ziektebeelden zoals krop oftewel struma (jodiumgebrek), scheurbuik (vitamine C tekort) en Engelse ziekte (vitamine D tekort).

Voor de behandeling van ziektes waren talloze, op het eerste gezicht onontwarbare behandelmethodes gangbaar. De spreker heeft deze uiteengerafeld tot een zevental hoofdgroepen die hij voor het gemak de ’S-jes’ noemt: de sappenleer, signatuurleer, sympathie, slechteriken, sinten en santjes (kerkelijke devotie en smeekbedes aan heiligen), magisch gebruik van cijfers en sterrenkijkerij.

Tenslotte zal Hans van den Broek de praktijken van de chirurgijn en ‘medicine doctor’ toelichten.

De volledige uitnodiging kunt u hier vinden.