Lezing 'De opkomst van de champignonteelt in Horst' door Jan Janssen

11 februari 2026

19:30 uur

Openluchtmuseum de Locht te Melderslo

Entree: leden gratis; niet-leden €5,-

LGOG Kring Ter Horst organiseert op woensdag 11 februari de lezing 'De opkomst van de champignonteelt in Horst' door Jan Janssen.

In het midden van de twintigste eeuw leefde in ambtelijke kringen in Den Haag en Maastricht de wens om de champignonteelt te ontwikkelen tot een volwaardige nieuwe bron van agrarische werkgelegenheid. Op dat moment vond de champignoncultuur, nog bescheiden van omvang, hoofdzakelijk plaats in grotten in Zuid-Limburg.

Om de teelt een steviger basis te geven zetten de biologen drs. Pieter Bels (1910-1987) en diens echtgenote dr. Jet Bels-Koning (1905- 1993) in 1945 in Houthem-St. Gerlach een klein laboratorium op voor het champignon-teeltonderzoek. Hun aandacht ging vooral uit naar de samenstelling van het compost en de bereiding van het zogenoemde champignonbroed, waaruit de champignons groeiden. Daarnaast bestudeerden zij de teelt in andere landen, aanvankelijk aan de hand van literatuur, maar ook via studiereizen naar buitenlandse kwekerijen.

Uit hun studies bleek al spoedig dat champignons beter gedijden en hogere opbrengsten opleverden in kassen of speciale champignonhuizen dan in grotten. Vanaf circa 1950 verschoof de champignonteelt dan ook vanuit Zuid-Limburg naar onder meer Noord- en Midden-Limburg, de omgeving van Nijmegen, de Bommelerwaard en later ook naar West-Brabant en Yerseke in Zeeland.

Tegen 1960 groeide Horst uit tot hét centrum van de champignonteelt in Nederland. Niet alleen telde de gemeente de meeste champignonkwekerijen, ook vestigde zich hier – opnieuw onder leiding van Pieter Bels – het landelijke Proefstation voor de Champignoncultuur. Vanaf 1969 bood Horst bovendien onderdak aan het Centrum voor Champignonteeltonderwijs. Daarnaast huisvestte de gemeente vanaf de jaren vijftig diverse conservenfabrieken en ontwikkelde zich een omvangrijke maakindustrie die zich toelegde op machines en installaties voor de champignonteelt. Vanuit Horst worden tegenwoordig wereldwijd complete kwekerijen gebouwd. De champignonteelt zelf en de conservenindustrie zijn echter grotendeels verdwenen.

In de lezing gaat Jan Janssen in op de factoren die de opkomst en verdere uitbouw van de champignonteelt in Horst hebben begunstigd. Daarbij is er speciale aandacht voor de rol van het echtpaar Bels en die van de zogenoemde ABC-kwekers (Ben Ambrosius, Piet Broekmans en Sjeng Christiaens), die in 1950 in de gemeente Mook en Middelaar de eerste speciale champignonhuizen in ons land bouwden. Zij stonden aan de basis van de moderne naoorlogse champignonteelt in Nederland.

Over de spreker
Dr. J.A.M.M. (Jan) Janssen studeerde geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en was van 1980 tot 2016 als historicus werkzaam bij het Ministerie van Defensie. Hij was onder meer directeur van het Militaire Luchtvaart Museum in Soesterberg. Sinds 2016 werkt hij aan een boek over de maatschappelijke veranderingen in Noord-Limburg na de Tweede Wereldoorlog, waarbij de gemeente Horst centraal staat.

De volledige uitnodiging kunt u hier vinden.