Jaarvergadering en lezing door dhr. Hans van den Broek ‘Vreemde eend in de bijt’

12 maart 2026

19:00 uur

Zaal Pica Mare, Picardie 34, Gennep

Entree: lezing: leden gratis; niet-leden €7,-

De Historische Kring Maas en Niers nodigt haar leden uit voor het bijwonen van de jaarvergadering. De agenda vindt u hier.

De lezing door de heer Hans van den Broek begint om 20.15 uur. Het onderwerp van de lezing luidt: ‘Een vreemde eend in de bijt’.

Achter deze titel schuilt een onbekend maar in vroegere tijden een voorkomend gebruik. Een zevende zoon die Louis heet of ongebruikelijke namen in uw stamboom? Het blijkt dat in het zuiden van Nederland een gebruik bestond om een zevende zoon Louis te noemen.

Dit verschijnsel is aantoonbaar tussen 1650 en 1968. Het begint ermee dat aanvankelijk alleen aan een zevende zoon van een zevende zoon geneeskrachtige gaven worden toegeschreven. Dit gebruik lijkt dan langzaamaan ingekapseld te worden in de kerkelijke doopplechtigheden en steeds vaker gekoppeld te worden aan de naam Lodewijk. Dan verwatert het gebruik en is het niet langer een zevende zoon maar het zevende kind in het gezin dat Louis wordt genoemd. Weer enige tijd laten worden ook meisjes Louise genoemd. Na pakweg 1850 zien we dat kinderen vernoemd worden naar eerder Louis genoemde familieleden die zelf wel een zevende boreling waren. De naamgeving van zevende zonen en allerlei hiermee samenhangende rituelen blijken uiteindelijk in heel Europa bekend. Maar bij een zevende zoon/kind komen ook andere namen in beeld. Tijdens dit onderzoek doken onverwacht ook andere gebruiken bij het geven van een naam op.

Zo kwam vernoeming naar een speciale heilige om ziekte te voorkomen in beeld. De Heilige Driekoningen werden om meerdere redenen populair. Ook herkende ik speciale namen om een kind voor te bestemmen voor hetzelfde vak als de vader had, met name in doktersfamilies, zoals Cosmas of Galenus of bij molenaars. Tot slot krijgt u voorbeelden te horen uit de uitgebreide mogelijkheden bij de naamgeving aan vondelingen.

Hans van den Broek is opgegroeid in Gennep In zijn werkzame leven was hij als arts-radioloog verbonden aan het Elkerliek ziekenhuis in Helmond. Hij geeft al ruim 25 jaar lezingen over de geschiedenis van de geneeskunde. In 2010 heeft hij een tiental artikelen hierover gepubliceerd in medisch specialistische, heemkundige of genealogische tijdschriften. Van den Broek probeert een beeld te schetsen van de geneeskunde zoals onze voorouders dit hebben meegemaakt.

Als u de jaarvergadering en / of de lezing wilt bijwonen wilt u zich dan vooraf aanmelden voor 9 maart, via lgog.maasenniers@gmail.com

De volledige uitnodiging kunt u hier vinden.